ญี่ปุ่นมองอนาคตอุตสาหกรรมรถยนต์ไทยอย่างไร ในวันที่จีนกำลังเปลี่ยนเกม

อุตสาหกรรมยานยนต์ไทยกำลังเผชิญหน้ากับจุดเปลี่ยนครั้งสำคัญที่ลึกซึ้งกว่าแค่การเปลี่ยนผ่านจากรถยนต์สันดาปไปสู่รถยนต์ไฟฟ้าตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา ประเทศไทยได้ยืนหยัดในฐานะศูนย์กลางการผลิตรถยนต์ที่สำคัญของอาเซียน ด้วยแรงสนับสนุนจากการลงทุนของค่ายรถยนต์ญี่ปุ่น โดยเฉพาะในกลุ่มรถกระบะและรถยนต์สันดาป พร้อมด้วยเครือข่ายผู้ผลิตชิ้นส่วนที่แข็งแกร่ง วันนี้ฐานรากที่เคยมั่นคงนี้กำลังถูกท้าทายจากหลายปัจจัยพร้อมกัน โดยเฉพาะการเข้ามาของผู้เล่นจากจีนที่กำลังพลิกโฉมสมดุลของตลาดอย่างรวดเร็ว

ฐานการผลิตที่เคยแข็งแกร่ง...กำลังถูกท้าทาย

ข้อมูลจากสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) ชี้ให้เห็นภาพที่ซับซ้อนในปี 2025 แม้ยอดขายรถยนต์ในประเทศจะเพิ่มขึ้น 8.47% เป็น 621,166 คัน ซึ่งส่วนหนึ่งได้รับแรงหนุนจากความต้องการรถยนต์ไฟฟ้า แต่ภาพรวมการผลิตรถยนต์ทั้งประเทศยังคงลดลง 0.9% เหลือเพียง 1.455 ล้านคัน หลังจากที่เคยร่วงลงถึง 20% ในปี 2024 การส่งออกก็ลดลง 8.19% เหลือ 935,750 คัน ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนว่า แม้ไทยจะยังคงเป็นฐานการผลิตและส่งออกที่สำคัญ แต่สถานะเดิมไม่ได้แข็งแกร่งเหมือนในอดีตอีกต่อไป

อุตสาหกรรมนี้กำลังเผชิญแรงกดดันจาก:

• อุปสงค์โลกที่ผันผวน: ความไม่แน่นอนของเศรษฐกิจโลกส่งผลกระทบต่อกำลังซื้อและการส่งออก
• การแข่งขัน EV ที่รุนแรง: การรุกคืบของแบรนด์จีนทำให้สมรภูมิรถยนต์ไฟฟ้าดุเดือดขึ้นอย่างเห็นได้ชัด
• การเปลี่ยนผ่านของ Supply Chain: ผู้ผลิตชิ้นส่วนเดิมจำนวนมากต้องปรับตัวครั้งใหญ่เพื่อรองรับเทคโนโลยีใหม่

คลื่น EV จีนถาโถม: สมดุลใหม่ในตลาดไทย

ตลาดรถยนต์ไฟฟ้าในไทยถูกขับเคลื่อนโดยผู้ผลิตจีนอย่างชัดเจน ด้วยส่วนแบ่งตลาดกว่า 70% ของยอดขาย EV ทั้งหมด แบรนด์ยักษ์ใหญ่อย่าง BYD และ Great Wall Motor ได้เข้ามาลงทุนกว่า 4 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ในไทย ซึ่งเป็นผลมาจากมาตรการสนับสนุน EV ของภาครัฐบาล

อย่างไรก็ตาม ความต้องการภายในประเทศที่ไม่ได้เติบโตเร็วเท่ากำลังการผลิต ทำให้รัฐบาลไทยต้องปรับเงื่อนไขนโยบาย EV ในปี 2025 เพื่อรับมือกับความเสี่ยงภาวะ Over-supply โดยมีการปรับกลไกสำคัญ:

• เปิดให้รถ EV ที่ผลิตในไทยเพื่อการส่งออก สามารถนับรวมในเป้าหมายการผลิตภายใต้มาตรการสนับสนุนได้
• ในเดือนพฤศจิกายน 2025 ยังมีการปรับเพิ่มเติม โดยรถ EV ที่ผลิตเพื่อส่งออก 1 คัน สามารถนับเป็น 1.5 คัน เพื่อช่วยผลักดันการส่งออก EV และลดแรงกดดันในตลาดภายในประเทศ

การปรับนโยบายเหล่านี้สะท้อนว่า รัฐบาลไทยเองก็ตระหนักถึงความจำเป็นในการรักษาสมดุลระหว่างการดึงดูดการลงทุนกับการบริหารจัดการกำลังการผลิต

ท่ามกลางความเปลี่ยนแปลง: ญี่ปุ่นจะปรับตัวอย่างไร?

มาซาโตะ โอตากะ เอกอัครราชทูตญี่ปุ่นประจำประเทศไทย เคยให้สัมภาษณ์ถึงสถานการณ์นี้ แม้รายละเอียดทั้งหมดไม่ได้ระบุไว้ในเนื้อหาข่าวนี้ แต่บริบทโดยรวมชี้ให้เห็นว่า ผู้ผลิตรถยนต์ญี่ปุ่นซึ่งเป็นกำลังสำคัญมายาวนาน จำเป็นต้องทบทวนกลยุทธ์และปรับตัวอย่างเร่งด่วน การรักษาความเป็นผู้นำในตลาดไทยอาจไม่ได้มาจากการผลิตรถยนต์สันดาปเพียงอย่างเดียวอีกต่อไป แต่ต้องรวมถึงการลงทุนในเทคโนโลยี EV การพัฒนารถยนต์ที่ตอบโจทย์ผู้บริโภคยุคใหม่ และการสร้างนวัตกรรมที่แตกต่าง

ประเทศไทยยังคงเป็นพันธมิตรที่สำคัญสำหรับญี่ปุ่นในภูมิภาคนี้ การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้จึงเป็นโอกาสที่ทั้งสองฝ่ายจะร่วมกันกำหนดทิศทางใหม่ พัฒนาขีดความสามารถในการแข่งขัน และสร้างอนาคตที่ยั่งยืนสำหรับอุตสาหกรรมยานยนต์ไทย ไม่ว่าจะเป็นการเน้นย้ำถึงศักยภาพในการเป็นศูนย์กลางการผลิต EV คุณภาพสูง การพัฒนาบุคลากร และการส่งเสริมนวัตกรรมที่ก้าวหน้าไปพร้อมกัน

อนาคตอุตสาหกรรมรถยนต์ไทยภายใต้การเปลี่ยนแปลงนี้จะเป็นบทพิสูจน์ถึงความสามารถในการปรับตัวและร่วมมือกันระหว่างผู้เล่นเก่าและใหม่ เพื่อให้ประเทศไทยยังคงเป็นหนึ่งในผู้ผลิตยานยนต์ชั้นนำของโลก